ÖNEMLİ TAHIL ZARARLILARI

Ülkemizde tahıllarda zarar yapan en önemli zararlılar süne, kımıl, bambul, zabrus, yaprak bitleri, ekin sap arısı, ve tripslerdir.

 

1.SÜNE

Zarar Şekli ve Biyolojisi: Güneydoğu, Trakya ve İç Anadolu Bölgelerinde önemli ürün kayıplarına neden olan bir böcektir. Bitkiye ve taneye olmak üzere iki şekilde zararı vardır. 1200-1600 metre yükseklerde kışlaklarda kışı geçirdikten sonra Nisan ayı ve Mayıs sonlarında ekin tarlalarına göç ederler. Bitkilerin kardeşlenme döneminde sapı toprağa yakın yerden, sapa kalkma döneminde sapı yukarı kısmından hortumları vasıtasıyla emerler. Emilen bitki zamanla sararır, kurur ve başak bağlamaz. Bu zarar şekline KURTBOĞAZI denir. Zarar başak sapının alt kısmından yapıldıysa başak sararır, kurur ve tane bağlamaz. Bu zarar şekline de AKBAŞAK denir. Süne tarlaya indikten yaklaşık bir hafta sonra çiftleşmeye başlar. Dişi süne yaşadığı sürece 5-7 gün ara ile yumurtlar. Her yumurtlamada iki-üç sıra halinde 12-14'lük yumurta paketini ekin yapraklarının üst yüzeyine bırakır. Yumurtadan çıkan bireylere nimf denir ve bu nimfler ergin oluncaya kadar 5 dönem geçirler ve bitki öz suyunu emerek beslenirler. Yaz başlarında ergin hale gelirler.

Mücadele: Erkenci çeşitlerin ekilmesi, ekin hasat olgunluğuna erişir erişmez hemen biçilmeli, ilaçla mücadelenin kolay olması için toplu ekim yapılmalıdır. İlaçla mücadele ülkemizde uçaklarla devlet olanaklarıyla yapılmaktadır.

 

2.KIMIL

Zarar Şekli ve Biyolojisi: Özellikle İç Anadolu Bölgesinde önemli ürün kayıplarına neden olmaktadır. Biyolojisi ve zarar şekli süneye benzemektedir. Kışlaktan indikten 10-15 gün sonra çiftleşen dişiler 12-18'lik paketler halinde yumurtalarını başaklara, bitki saplarına ve yaprak yüzeylerine, yabani otlara bırakırlar. Bir dişi toplam 100-180 yumurta yapabilir.

Mücadele: Kültürel tedbirler sünede olduğu gibidir. Kimyasal mücadele için kışlaklardan ilk uçuşların olduğu tarihlerden itibaren çevredeki tarlaların kontrol edilmesi çok önemlidir. Zararlının dağılmasına ve yumurta bırakmasına fırsat verilmeden toplu inişler yakalanmalı ve mücadele yapılmalıdır.

 

3.BAMBUL

Zarar Şekli ve Biyolojisi: Tahıl ekilen her erde bulunabilir. Larva denilen yavrular toprak altındaki kökleri yiyerek zarar yaparlar. Ergin böcekler ise başaktaki tane süt olum dönemindeyken taneleri kemirirler. Kemirilen tanelerde kalite düştüğü gibi tohumluk olarak da kullanılamaz.

Mücadele: Süne ve kımılda olduğu gibi erkenci çeşit ekmek, ekim nöbeti uygulamak, tarlada yabancı ot barındırmamak veya erken ekim gibi kültürel yöntemler uygulanmalıdır. Son çare olarak erginlere karşı yüzey ilaçlaması, larvalara karşı tohum ilaçlaması yapılmalıdır.

 

4.ZABRUS

Zarar Şekli ve Biyolojisi: Ekin kambur böceği olarak da bilinir. Sonbaharda ekimden sonra zabrus larvaları ortaya çıkar ve önceleri ekilen taneleri yer. Erken ilkbaharda genç bitkilerin yapraklarını toprak altına çekerek yaprağı tamamen yiyerek sadece yaprak damarlarını bırakır. Saç yumağı şeklinde kalan yaprak damarları zabrus zararının en iyi belirtisidir. Erken dönemde başlayan zabrus zararı tarlanın öbek öbek boşalmasına neden olabilir. Nisan sonu, mayıs başlarında larvalardan ergin böcekler meydana gelir ve tahıl sürgünlerini yiyerek zarar verirler.

Mücadele: Bitki kışa ne kadar kuvvetli girerse zabrustan o kadar az etkilenir. Bu nedenle ekimin erken yapılması ve gübrelemenin zamanında yapılması çok önemlidir. Gevşek toprakta larvanın hareketi daha kolay olacağından toprağın merdane ile sıkıştırılması yararlı olur. Zabrusun görüldüğü alanlarda ekim nöbeti uygulanması populasyonu azaltmaktadır. Zabrus zararının yoğun olduğu yerlerde ilaçlı mücadele yapılmalıdır. Tohum ilaçlaması yapıldıktan hemen sonra ekilmelidir. İlaçlama dikkatli yapılmalı, tohum ıslatıldıktan sonra ilaçla iyice karıştırılmalıdır. Tohum ilaçlaması zabrusun erginlerine karşı etkili olmaktadır. Ancak larva halindeki zabruslar tohumu değil genç fidelerin yaprağını yediğinde bu ilaçlamadan zarar görmezler. Erken ilkbaharda, zabrus larvalarının yoğun olduğu yerlerde yüzey ilaçlaması yapılmalıdır.

 

5. YAPRAK BİTLERİ

Zarar Şekli ve Biyolojisi: Saydama yakın, yumuşak gövdeli, emici böceklerdir. Çok sayıda olduğunda yaprakların sararmasına ve ölmesine neden olmaktadır. Ayrıca yapraklarda morlaşma, kıvrılma ve bükülmeler de meydana getirebilmektedir. Bazı türleri virüs hastalıklarının taşıyıcısıdırlar.

Mücadele: Yaprak bitlerinin yoğun olarak görüldüğü yerlerde yüzey ilaçlaması yapılabilir.

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
abigem
BALO Büyük Anadolu Lojistik Organizasyonlar
Gümrük ve Turizm İşletmeleri
İktisadi Kalkınma Vakfı
Kredi Garanti Fonu
Meybem
Tepav
Tobb Üniversitesi

Yukarı çık.

Navigasyon

Close